F-35 Lightning II
Çok Amaçl? Sava? Uça??
?lk Uçu?: 15 Aral?k 2006
Program
  • 1994 y?l?nda USAF/USN ortak projesi olan JAST ve DARPA projesi olan CALF projeleri, JAST olarak birle?tirilmi? ve 1995 y?l?nda proje JSF olarak adland?r?lm??t?r.
  • 1996 y?l?nda Boeing ve Lockheed Martin proje için seçilmi?lerdir.
  • Lockheed Martin taraf?ndan geli?tirilen X-35A ve X-35C 2000 y?l?nda ilk uçu?lar?n? gerçekle?tirmi?lerdir.
  • X-35A modifiye edilerek üretilen B modeli ise ilk uçu?unu 2001'de gerçekle?tirmi?tir.
  • Fabrikadan 19 ?ubat 2006'da ç?kan ilk F-35A, 7 Aral?k'ta taksi testlerine ba?lam??, ilk uçu?unu ise 15 Aral?k 2006'da gerçekle?tirmi?tir.
  • F-35B STOVL modelinin ilk uçu? tarihi 11 Haziran 2008, F-35C modelinin ise 7 Haziran 2010'dur.
Tasar?m Özellikleri
  • Kanat ve kuyruk hücum kenar? 33º, firar kenar? ileri 14º ok aç?l?d?r.
  • Dü?ey kuyruklar d??ar? do?ru 19º, geriye do?ru ise 42º yat?r?lm??t?r.
Yap? Özellikleri
  • Burun ini? tak?mlar? öne, ana ini? tak?mlar? ise arkaya do?ru katlanmakta olup bütün tak?mlarda birer lastik bulunmaktad?r. Uçak gemileri için güçlendirilmi? ini? tak?mlar?na sahip olan C modelininin burun ini? tak?m? ise iki lastiklidir.
  • ?ni? tak?m? lastiklerinde bas?nç ve durum takibi için dahili sensörler bulunmaktad?r.
  • A ve C modellerinde ini? kancas? bulunmaktad?r.
Uçu? Kontrol Sistemi
  • Flap, taileron ve dümenden (rudder) olu?an birincil uçu? kontrol sistemi elektro-hidrostatik hareketlendiricilerle kontrol edilmektedir.
  • Hücum kenar? flaplar?na sahip olan uça??n flaperon'lar? kompozit ve titanyumdan imal edilmi?tir.
  • Transonik h?zlardaki yüksek dönü? oranl? dönü?lerde ortaya ç?kabilen kontrolsüz yuvarlanma (roll) hareketini önlemek için, F-35C uçu? test uça??n?n kanatlar?na spoiler'ler eklenmi?tir.
Güç ve Yak?t Sistemi
  • Normalde 111 kN, ardyanmal? ise 178 kN itki üreten PW F135 turbofan motor bulunmaktad?r.
  • STOVL versiyonunda üç boyutlu itki yönlendirme yapabilen lüle bulunmaktad?r. Ek olarak, kokpit arkas?nda gücünü motordan alan bir adet fan bulunmaktad?r. Ayr?ca kanat köklerinde, stabiliteyi art?ran hava ç?k??lar? vard?r.
  • F-35B'de 177 kN'luk toplam itkinin %40'? ana lüleden, %48'i fan'dan ve %12'si ise kanat köklerindeki hava ç?k??lar?ndan sa?lanmaktad?r.
  • F-35A'da, uçak gövdesinin üst ortas?nda havada yak?t ikmal yuvas? bulunmaktad?r. B ve C modellerinde ise, uçak gövdesinin sa? ön taraf?nda, katlanabilen yak?t ikmal kolu bulunmaktad?r.
  • Uçakta JP-5 veya JP-8 yak?t? kullan?lmaktad?r.
Silah Sistemi
  • F-35A modelinde, sol motor al?k kanal?n?n üst taraf?nda bir adet, dört namlulu, 25 mm lik GAU-22/A top bulunmaktad?r.
  • F-35B ve C modellerinde ise gizlenebilirlik özelli?ine sahip harici yuvalarda ta??nan, 25 mm lik GAU-12 top bulunmaktad?r.
  • Pnömatik kontrollü dahili silah yuvalar?nda F35A ve C iki adet AIM120C AMRAAM ve iki adet GBU-31 JDAM veya iki adet AIM-120 ve 8 adet küçük çapl? bomba (SDB) ta??yabilmektedir.
  • F-35B'de ise dahili olarak iki adet AIM-120'ye ek olarak, 900 kg l?k iki adet bomba yerine 454 kg l?k iki adet bomba ta??nabilmektedir.
  • Harici olarak ise AGM-158 JASSM, Storm Shadow füzesi, 24 adet SDB ve AIM9X Sidewinder ta??nabilmektedir.
  • ?ste?e ba?l? olarak yak?t tank? veya 6,800 kg'a kadar ek mühimmat ta??yabilen 6 adet harici yuva tak?labilmektedir.
Boyutlar
  • Uzunluk (A,C):15.67m
  • Uzunluk (B):15.59m
  • Kanat Aç?kl??? (A,B):10.67m
  • Kanat Aç?kl??? (C):13.11m
  • Kanat Aç?kl??? (C Folded):9.47m
  • Yükseklik (A,B):4.57m
  • Yükseklik (C):4.72m
  • Kuyruk Aç?kl??? (A,B):7.29m
  • Kuyruk Aç?kl??? (C):8.64m
  • Ana ?T Mesafesi (A,B):4.34m
  • Ana ?T Mesafesi (C):4.22m
  • Ana-Ön ?T Mesafesi (A,B):6.02m
  • Ana-Ön ?T Mesafesi (C):6.17m
  • Kanat Alan? (A,B):42.74
  • Kanat Alan? (C):62.06
A??rl?k ve Performans
  • Bo? A??rl?k (A):13,170kg
  • Bo? A??rl?k (B):14,588kg
  • Bo? A??rl?k (C):14,548kg
  • Dahili Yak?t (A):8,382kg
  • Dahili Yak?t (B):6,352kg
  • Dahili Yak?t (C):9,110kg
  • Maks. Silah Yükü:9,072kg
  • Normal Kalk?? A??rl??? (A):24,350kg
  • Normal Kalk?? A??rl??? (B):22,240kg
  • Normal Kalk?? A??rl??? (C):25,896kg
  • Maks. Kalk?? A??rl???:27,215kg
  • Maks.Kanat Yüklemesi(A,B):636.8kg/m²
  • Maks. Kanat Yüklemesi (C):438.5kg/m²
  • Maks. H?z:1.6M
  • Yakla?ma H?z?:?km/h
Resimler