Konsept Tasar?mlar
ADF: Advanced Day Fighter (1968) ADF: Advanced Day Fighter 1960'l? y?llarda, Amerikan Hava Kuvvetleri, Ruslar?n Mig-21'leri ile ba? edebilecek, görece küçük boyutlu sava? uça?? ihtiyac? do?rultusunda baz? çal??malar yürütmü?tür. ADF gereksinimleri Mig-21'den %25 daha iyi itki yüklemesi ve kanat yüklemesi de?erlerine sahip, hafif ve mümkün oldu?unca sade bir uçak olmas? ?eklindedir. Bu proje FX projesinin tamamlay?c?s? olarak dü?ünülmü?tür. 1967 y?l?nda Ruslar?n büyük boyutlu Mig-25'i tan?tmalar?, FX projesini önemli ve öncelikli hale getirmi?, bunun sonucunda ADF projesi rafa kald?r?lm??t?r.

Daha sonra bu program LWF ad? ile ba?ka bir program olarak gündeme gelmi?tir. LWF program? sonucunda ise ortaya F-16 ç?km??t?r.
Firma:General Dynamics
Aç?klama:Çe?itli Modeller

FX: Fighter Experimental (1968 - 1969) FX: Fighter Experimental 1960'l? y?llarda Amerikan Hava Kuvvetleri'nin ihtiyac? olan görece büyük boyutlu bir sava? uça?? geli?tirmek üzere çe?itli çal??malar yürütülmü?tür. Temmuz 1967'de Ruslar?n Mig-25'i tan?tmalar?, bu çal??malar? h?zland?rm?? ve Aral?k 1968'de McDonnell Douglas, North American Rockwell ve Fairchild Republic firmalar?n?n teklifleri de?erlendirmeye al?nm??t?r. 1968 y?l?nda NASA projeye dahil olmu? ve ilgili firmalarla birlikte çe?itli konseptler üzerinde çal??m??t?r. 23 Aral?k 1969 tarihinde yar??may? McDonnell Douglas'?n kazand??? ilan edilmi?tir.

Bu program sonucunda ortaya F-15 ç?km??t?r.
Firma:McDonnell-Douglas
Model:LFAX-8 (F-15)


Firma:North American Rockwell
Model:NA 335


Firma:Fairchild Republic

VFX: Naval Fighter Experimental (1968 - 1969) VFX: Naval Fighter Experimental Temmuz 1968'de, Amerikan Donanmas? taraf?ndan, maksimum h?z? 2.2M olan, ikincil görev olarak yak?n hava deste?i sa?layabilecek iki ki?ilik bir sava? uça?? için teklif ça?r?s? yay?nlam??t?r. Uça??n di?er özellikleri olarak, M61A topu bulundurmas?, iki motorlu olmas?, 6 adet AIM-54 Phoenix veya 6 adet AIM-7 Sparrow ve 4 adet AIM-9 Sidewinder ta??yabilmesi s?ralanm??t?r. Grumman, McDonnell Douglas, General Dynamics, North American Rockwell ve Ling-Temco-Vought firmalar?n?n verdi?i tekliflerin de?erlendirilmeleri sonucunda, Aral?k 1968'de McDonnell Douglas ve Grumman finalist olarak belirlenmi?tir. Ocak 1969'da ise yar??may? Grumman'?n kazand??? ilan edilmi?tir.

Bu program sonucunda ortaya F-14 ç?km??t?r.
Firma:Grumman
Model:303E (F-14)


Firma:McDonnell-Douglas
Model:225


Firma:General Dynamics
Model:44


Firma:Rockwell
Model:NR-323


Firma:Vought
Model:507
LWF: Light Weight Fighter (1972 - 1975) LWF: Light Weight Fighter Daha önce ba?lat?lm?? olan ADF program?n?n devam? niteli?inde olan bu program, 6 Ocak 1972 tarihinde, 9,100 kg s?n?f?nda, çok iyi dönü? oran?, ivmelenme ve menzil de?erlerine sahip, ayr?ca 0.6-1.6M h?zlarda ve 9,150-12,200 m irtifada sava? için optimize edilmi? bir sava? uça?? için teklif talebinin yay?nlanmas? ile ba?lam??t?r. General Dynamics, Northrop, Boeing, Lockheed ve Vought firmalar? teklif vermi?, Vought ve Lockheed'den gelen teklifler Mart 1972'de elenmi?tir. Daha sonra ise General Dynamics ve Northrop'dan gelen teklifler kabul edilmi?tir. Her iki firma iki?er prototip geli?tirmi? ve GD'nin geli?tirdi?i YF-16 2 ?ubat 1974, Northrop'un geli?tirdi?i YF-17 ise 9 Haziran 1974'te ilk uçu?unu gerçekle?tirmi?tir.

Bu program Nisan 1974'te "Air Combat Fighter" (ACF) program?na dönü?mü?tür. Yeni teklif ve de?erlendirme sürecinin sonunda ise, 13 Ocak 1975 tarihinde YF-16'n?n ACF yar??mas?n? kazand??? ilan edilmi?tir.

Bu program sonucunda ortaya F-16 ç?km??t?r. Bu program kapsam?nda geli?tirilen YF-17 ise daha sonra F-18'e dönü?mü?tür.
Firma:General Dynamics
Model:401-16B (F-16)


Firma:Northrop
Model:P-530 Cobra (F-18)


Firma:Boeing
Model:908-909


Firma:Lockheed
Model:CL-1200 Lancer


Firma:Vought
Model:V-1100
FSW: Forward Swept Wing Aircraft (1977 - 1981) FSW: Forward Swept Wing Aircraft Proje, 1977 y?l?nda Grumman, General Dynamics ve Rockwell International firmalar? ile ön çal??ma anla?mas?n?n imzalanmas? ile ba?lam??t?r. 1980 y?l?nda söz konusu firmalar tekliflerini vermi?ler ve 1981 y?l?nda Grumman'?n teklifi kabul edilmi?tir. Program? h?zland?rmak ve maliyeti dü?ük tutmak için, mümkün olan yerlerde, mevcut uçaklara ait parçalar kullan?lm??t?r. F-5'den al?nan burun bölümü ve pilot mahalli, F-16'dan al?nan ini? tak?mlar? ve F-18'den al?nan F404 motorlar?, yeni orta ve arka gövdeyle ve kompozit malzemelerden üretilen yeni kanatlarla birle?tirilmi?tir.

Program sonucunda ortaya X-29 ç?km??t?r. ?lk uçu?unu 1984 y?l?nda yapan uçaktan iki adet üretilmi?tir.
Firma:Grumman
Model:X-29


Firma:General Dynamics
Model:F-16 FSW


Firma:Rockwell
Model:Sabrebat

EFA: European Fighter Aircraft (1979 - 1994) EFA: European Fighter Aircraft Avrupa'da yeni nesil bir sava? uça?? geli?tirme çal??malar? 1970'li y?llarda ba?lam??t?r. Jaguar ve F-104 gibi uçaklara, dijital uçu? kontrol sistemi veya aerodinamik karars?zl?k gibi yeni teknoloji ve teknikler uygulanarak ba?layan çal??malar çe?itli özgün projelerle devam etmi?tir. 1979 y?l?nda ?ngiliz BAe ve Alman MBB ortakl??? taraf?ndan ECF program? ba?lat?lm??; 1980 y?l?nda ise BAe taraf?ndan P.106/P.110, MBB taraf?ndan TFK-90, Frans?z Dassault taraf?ndan ACX programlar? yürütülmü?tür. ?ngiltere, Almanya ve ?talya ortakl??? taraf?ndan 1982 y?l?nda ACA program?; 1983 y?l?nda ise EAP program? ba?lat?lm??t?r. Daha önceki programlarda kazan?lan tecrübelerin sonucu olarak ortaya ç?kan EAP ilk uçu?unu 8 A?ustos 1986'da gerçekle?tirmi?tir. EAP projesi ile e? zamanl? olarak, 1983 y?l?nda F/EFA ad? ile yeni bir program ba?lat?lm??t?r. 1985 y?l?nda ?ngiltere, Almanya ve ?talya ortakl???nda, F/EFA program?n?n yerine Eurofighter program? ba?lat?lm??, daha sonra ?spanya da bu programa kat?lm??t?r. Uçak ilk uçu?unu 27 Mart 1994'te gerçekle?tirmi?tir.
Firma:BAe / MBB
Model:ECF
Y?l:1979


Firma:BAe
Model:P.106 / P.110
Y?l:1980


Firma:MBB
Model:TFK-90
Y?l:1980


Firma:Dassault
Model:ACX (Rafale)
Y?l:1980


Firma:Panavia
Model:ACA
Y?l:1982


Firma:BAe / MBB / Aeritalia
Model:EAP
?lk Uçu?:8 A?ustos 1986


Firma:BAe / MBB / Aeritalia / CASA
Model:Eurofighter
?lk Uçu?:27 Mart 1994
Sukhoi Su-47 Berkut (1983 - 1997) Sukhoi Su-47 Berkut S-32 ve S-37 adlar? ile de bilinen ve 2002 y?l?nda nihai ismi verilen Su-47, Sukhoi taraf?ndan geli?tirilen deneysel bir sava? uça??d?r. En önemli özelli?i, kendisine mükemmel çeviklik ve manevra yetene?i kazand?ran ileri ok aç?l? kanatlar?d?r. Seri üretime geçmeyen uçak, Su-35BM ve T-50 (PAK FA) isimli yeni nesil sava? uçaklar?nda kullan?lan çe?itli ileri teknolojilerin geli?tirilmesi ve test edilmesi amac?na yönelik olarak hizmet vermi?tir. ?lk uçu?unu 25 Eylül 1997 tarihinde yapan uçaktan 4 adet üretilmi?tir.
Firma:Sukhoi
Model:Su-47
ATF: Advanced Tactical Fighter (1985 - 1991) ATF: Advanced Tactical Fighter ATF, Amerikan Hava Kuvvetlerinin, 1980'li y?llarda geli?tirme a?amas?nda olan, ba?ta Su-27 ve Mig-29 olmak üzere, yeni nesil uçaklara rakip olmak üzere, hava üstünlü?ü amaçl? yeni nesil bir sava? uça??n?n geli?tirilmesi amac?yla yürüttü?ü bir programd?r. Eylül 1985'de teklif talebi yay?nlanm?? ve Temmuz 1986'da Lockheed, Northrop, Boeing, General Dynamics ve McDonnell Douglas firmalar?ndan gelen teklifler kabul edilmi?tir. Ayn? y?l içerisinde Lockheed ve Northrop firmalar? ile, s?ras?yla YF-22 ve YF-23 isimli prototipleri geli?tirmek üzere anla?ma imzalanm??t?r. YF-23 27 A?ustos 1990 tarihinde, YF-22 ise 29 Eylül 1990 tarihinde ilk uçu?unu gerçekle?tirmi?tir. 23 Nisan 1991 tarihinde yar??may? YF-22'nin kazand??? ilan edilmi?tir.

Bu program sonucunda ortaya F-22 ç?km??t?r.
Firma:Lockheed
Model:090P (F-22)


Firma:Northrop
Model:YF-23


Firma:Boeing



Firma:General Dynamics
Model:T-330


Firma:McDonnell Douglas

JSF: Joint Strike Fighter (1996 - 2001) JSF: Joint Strike Fighter ?ptal edilen çe?itli programlar?n yerine JAST ad? ile 1993 y?l?nda ba?layan projede, F-16, A-10, F-18, AV-8B gibi çe?itli uçaklarla yer de?i?tirecek, ortak bir sava? uça?? geli?tirmek üzere, Lockheed Martin ve Boeing ile, prototip geli?tirmek üzere 1996 y?l?nda anla?ma imzalanm??t?r. Boeing'in üretti?i X-32A 18 Eylül 2000 tarihinde, Lockheed Martin'in üretti?i X-35A ise 24 Ekim 2000 tarihinde ilk uçu?unu gerçekle?tirmi?tir. 26 Ekim 2001 tarihinde yar??may? Lockheed Martin'in kazand??? aç?klanm??t?r.

Bu program sonucunda ortaya F-35 ç?km??t?r.
Firma:Lockheed Martin
Model:X-35 (F-35)


Firma:Boeing
Model:X-32

NGAD: Next Generation Air Dominance (2009 - ?) NGAD: Next Generation Air Dominance Amerikan Deniz Kuvvetleri envanterindeki F/A-18 E/F Super Hornet'le, 2025 y?l?ndan itibaren yer de?i?tirecek 6. nesil sava? uça??n? geli?tirmek üzere ba?lat?lan bir programd?r. Göreve ba?l? olarak insanl? veya insans?z uçabilecek uçak, yönlendirmeli enerji silah? ve yeni nesil gizlenebilirlik gibi geli?mi? özelliklere sahip olacak ve hava ve yer hedeflerine kar?? görev icra edebilecektir. Amerikan Deniz Kuvvetleri, alternatifleri analiz edebilmek için, 2013 y?l?nda teknoloji geli?tirme evresini ba?latmay? planlamaktad?r. ?u an itibari ile proje ile ilgilendi?i bilinen tek firma Boeing'tir.
Firma:Boeing
Model:F/A-XX
Next Generation Tactical Aircraft (2010 - ?) Next Generation Tactical Aircraft Amerikan Hava Kuvvetleri, yeni nesil (alt?nc? nesil) bir sava? uça?? tasarlamak üzere haz?rl?k çal??malar?na ba?lam?? ve Kas?m 2010'da, ilgili firmalara, önümüzdeki 20 y?lda hayata geçirilebilecek yeni nesil bir sava? uça??n?n performans? ve bu uçakta kullan?labilecek teknolojiler hakk?nda fikirlerini bildirmeleri ça?r?s?nda bulunmu?tur. Lockheed Martin, 2012 için haz?rlad??? bir takvimde, yeni nesil sava? uça?? aday? olarak, "Next-Gen Tactical Fighter" adl? konsept tasar?ma yer vermi?tir. Boeing ise 2011 y?l?nda düzenlenen bir konferansta, "F-X" isimli konsept tasar?m? sunmu?tur.
Firma:Lockheed Martin
Model:Next-Gen Tactical Fighter
Firma:Boeing
Model:F-X